"Niet klagen, nooit de moed opgegeven, positief in het leven staan." Dat was het motto van Atay Saçan, 31 jaar jong en vol leven; een zorgzame vader en liefhebbende echtgenoot…
Verschenen in Brabants Dagblad
door
In naam van zijn overleden broer zet Erdinç Saçan zich in voor nierpatiënten. Over zijn broer Atay spreekt Erdinç Saçan alsof die een held was. “Dat wás hij ook. Ondanks alle tegenslag en ellende klaagde Atay nooit. Hij accepteerde het zoals het kwam en vocht tot het allerlaatste moment om te leven. Andere patiënten stak hij altijd een hart onder de riem.”
Op 2 juni overleed Atay Saçan in het ziekenhuis in Den Bosch. Hij was de laatste van drie broers die Erdinç had. Alle drie leden ze aan nierinsufficiëntie, ook wel schrompelnieren genoemd. Sabit en Eren overleden al op veertien- en twaalfjarige leeftijd, Atay werd 31.
Dat hij het nog zo lang heeft gemaakt, dankte Atay - getrouwd en vader van een zesjarige zoon - vooral aan de donornier die hij op zijn negende kreeg. Maar op 25-jarige leeftijd openbaarde zich kanker, als gevolg van alle medicijnen die hij jarenlang moest slikken om afstoting van het ‘vreemde’ orgaan tegen te gaan.
Met grote wilskracht overwon hij achtereenvolgens lymf- en schildklierkanker. Zijn donornier stierf echter alsnog af. Daardoor moest Atay de laatste periode van zijn leven drie keer per week dialyseren: zijn bloed in het ziekenhuis laten schoonspoelen. Hij overleed uiteindelijk aan de gevolgen van hartfalen.
Met veel liefde spreekt Erdinç over de laatste periode. Hoe verguld Atay was dat zijn zoontje Omer Osman de koningin tijdens haar bezoek aan Den Bosch een bloem mocht aanbieden. “We wisten allemaal dat hij zou overlijden, maar we wílden het niet weten. Dat kwam vooral doordat Atay zo strijdbaar bleef. Hij geloofde vast dat hij ook dit zou overwinnen.”
Een arts ontnam Atay kort voor zijn dood die illusie door hem mee te delen dat hij ging overlijden. “Dat is echt een klap geweest. Het is heel Nederlands, zo direct. In Turkije zou een arts zeggen; we kunnen niets meer voor u doen, maar je weet nooit. Dat is hem afgenomen. Maar met ons heeft Atay nooit over de dood gesproken.”
Als het aan de medici had gelegen waren Erdinç en zijn jongere zus Senay er helemaal niet geweest. De ziekte van hun oudere broers is hoogstwaarschijnlijk het gevolg van het gearrangeerde huwelijk van hun ouders: zij zijn volle neef en nicht. Maar zijn vader - inmiddels verklaard tegenstander van het bloedhuwelijk - besloot het ‘in de handen van God te leggen’. De jongste twee Saçans zijn kerngezond. “Die geschiedenis heeft me wél gevormd”, zegt Erdinç. Hij vertelt dat zijn ouders veelvuldig in het ziekenhuis zaten en dat zijn moeder vaak in tranen was. Als jochie al werd hij naar voren geschoven om zaken te regelen, formulieren in te vullen. “Dat ging me goed af, waardoor ook andere Turkse families mijn hulp vroegen. Ik ben op zoek gegaan naar een manier om mijn ouders toch trots te doen zijn. Ik wil me nuttig maken voor anderen, dat zit er diep in. En ik kan slecht tegen verdriet en somberheid: dan wil ik meteen de boel opvrolijken.”
De Bosschenaar heeft op 28-jarige leeftijd al een staat van dienst opgebouwd. In eigen stad voerde hij vier jaar lang de Turkse jongerenvereniging Diyalog aan, als 23-jarige was hij al Statenlid, hij bracht als websitebouwer de Turkse gemeenschap in aanraking met internet en heeft naast zijn consultancybedrijfje in Rotterdam een baan in de onlinemarketing. Naast dat alles heeft hij nu Stichting Atay opgericht, met als doel de droom van zijn overleden broer te realiseren. Hij had graag nog een dialysecentrum in Turkije willen openen. Want tijdens vakanties in hun land van herkomst, dialyseerde Atay wel in privéklinieken. Hij ging óók kijken in regionale ziekenhuizen waar het heel wat primitiever aan toegaat: geen verdovende zalf, geen airco, verouderde apparatuur, slecht meubilair. En dat tikt door als je vele uren aan zo’n apparaat moet doorbrengen.
De stichting is in oprichting, maar wil vanaf volgend jaar beginnen met inzamelingen, acties en een benefietconcert houden. “We willen een aantal centra in regionale ziekenhuizen pimpen. Te beginnen in Nevsehir, de provincie waar onze familie vandaan komt en waar mijn broers zijn begraven. Zo moet Atay’s naam voortleven en zijn boodschap om altijd positief te blijven.”
- http://www.atay.nl